کلمه قافیه و حروف آن:
قافیه :کلمه ای است موزون و هم آهنگ که در پایان مصرع ها می آید و حرف آخرشان یکی است وهم معنا هم
نیستند.
به آخرین حرف قا فیه روی می گویند. روی به نوعی مر کز قافیه است .که چهار حرف قبل دارد و چهار حرف
بعد.
1-الف تاسیس: الفی است که با فاصله ی یک حرف متحرک قبل از روی در آید.
چشم بدست دور بدیع شمایل ماه من و شمع جمع و میر قبایل
که شمایل و قبایل قافیه هستند ( ل) روی (الف) الف تاسیس
2-دخیل: حرف متحرک بین الف تاسیس و روی است .( ی) دخیل
3-ردف اصلی: (الف-واو-یای) مصوت های بلند بی فا صله یا با فا صله یک حرف ساکن قبل از روی می آید.
شهر غزنین نه همان است که من دیدم یار چه فتا دست که امسال د گرگون شده کار
یار و کار قافیه هستند ر= روی ا=ردف اصلی
ردف زائد= حرف ساکنی که بین ردف اصلی و روی می آ ید.
آن مهندس که این بنا پرداخت کس نداند که از برای چه ساخت
پرداخت – ساخت قافیه هستند ت =روی خ = ردف زائد ا = ردف اصلی
هر گاه قافیه ردف اصلی و ردف زائد داشته باشد ردف مرکب می گوی ند.
4- قید : هر ساکنی غیر از ( الف – واو – یا ) که بی فاصله قبل از روی در آید قید گویند .
حروف قید ده تا است .( سه شب فرخ نغز)
مثال : به دوزخ برد مرد را خوی زشت که اخلاق نیک آمد ست از بهشت
ت = روی ش = قید
حروف بعد از قافیه : وصل – خروج – مزید – نایره
وصل: کلمه ای است که بی فاصله به روی بچسبد.
خروج : کلمه ایست که به وصل بچسبد .
مزید: کلمه ای است که به خروج بچسبد .
نایره : هر تعداد حروفی که بعد از نایره بیاید .
از ظلمت خود رها یی ام ده با نور خود آشنا یی ام ده
رها و آشنا قافیه هستند ا= رو ی ی = وصل ی = خروج ا = مزید م = نایره
ما کار زمانه نیک دید ستیما ن از کار زمانه زان بر ید ستیمان
د = روی س = وصل ت = خروج ی = مزید م – ا – ن = نایره
سرگروه آموزشی : رستمی
