گروه 5 : متين ترزبان – پويان يوسفي  - امين قاسمي – محمدرضا آقايي – عباس حميد تبار

مدرسه ی راهنمایی شاهد (دبیر مربوطه فرزاد رستمی)

 

       20سوال تستي

 

 

1- كتاب  (الابينه عن حقايق الارويه) از كيست ؟

1- سعدي                  2- پروين اعتصامي       3- محمد حسين شهريار        4- ابومنصور موفق هروي

2- شعر « شير خدا» از كيست ؟

1- محمد حسين شهريار        2- سعدي     3- سلمان هراتي            4- ملك الشعراي بهار      

3- فجر تا سينه ي آفاق شكافت به چه منظور است ؟

 1- فجر كمر افق را به دونيم تقسيم كرد                      2- فجر وافق با هم در حال جنگ اند     

   3- از آن زمان كه ظلمت شب سينه ي سپيده شكست چشم بيدار علي (ع) را خفته نديده است

4- از آن زمان كه سپيده سحر ظلمت شب را به روشني روز در اورده علي را خوابيده نديده است

4- در شعر شهدا خورشيد ند چه آرايه اي وجود دارد ؟

1- تشبيه                  2- اغراق            3- انسان نمايي             4- جواب 1و3

5- كداميك از گزينه هاي زير هم خانواده « توصيف» است ؟

1- وصف                      2- صف               3- صفا                  4- صفر

6- صرف كردن چيست ؟

1- هرگاه فعلهاي ماضي و مضارع را به زبان بياوريم           2- هرگاه صفت ها را در جمله به كار  ببريم    3- هرگاه چيزي را بنويسيم ان را صرف كرديم .                4- هرگاه شخص هاي  شش گانه را به زبان  بياوريم .

7- کدام قالب شعری در مورد وصف ایام جوانی است؟

1- قطعه                 2- مثنوي                   3- غزل                  4- قصيده

8- ماضي بعيد كدام گزينه است ؟

1- بوده ام                 2- بود                3- مي بود                4- رفته بودم

9- پرواز شبانه از كيست ؟

1- آنتوان دوسنت اگزوپري          2- عباس يميني شريف            3- بلنتين             4- ويكتور هوگو

10- كتاب بي نوايان از كيست ؟

1- ويكتور هوگو            2- آنتوان دوسنت اگزوپري          3- بلنتين             4- عباس يميني شريف    

11- فتاده يعني چه ؟

1- از پا در آمده                 2- ناتوان              3- بي نوا                 4- جواب 1و2

12- حسين مسرور در چه عصري مي زيست ؟

1- قرن هشتم                2- قرن ششم                         3- معاصر           4- قرن هفتم

13- كداميك بن مضارع دارد ؟

1- نويسنده                      2- مي نوشت                   3- نويس                     4- 1و3

14- براي موصوف درخت چه صفتي مناسب تر است ؟

1- دراز               2- تنومنره                  3- خوشبو                 4- هيچكدام

15- آسمان مظهر چيست ؟

1- استقامت                   2- روشنايي             3- بخشش                    4- جنب وجوش

16- تعبير ساقي كوثر براي چه كسي به كار رفته است ؟

1- امام حسين (ع)           2- امام علي (ع)         3- حضرت ابوالفضل (ع)     4- حضرت فاطمه  (س)

17- به خطي كه براي نوشتن الفباي عربي استفاده شد به چه مي گويند ؟

1- نسخ                       2- كوفي                      تحريري                4- هيچكدام

18- اسمي كه ......... مي گيرد موصوف نام دارد ؟

1-صفت-۲ مسند                3- مفعولي                   4- نهاد

19- معني ساعي  چيست ؟

1- كوشا                   2- كوشش                   3- ضعيف              4- هيچكدام

20- متضاد دشوار چيست ؟

1- سهل                 2- سخت               3- راحت      ۴-۱و۳

آرایه های ادبی

1- تشبیه : مانند کردن چیزی به چیز دیگر

ارکان تشبیه : 1- مشبه ( طرف اول ) چیزی یا کسی که قصد مانند کردن آن را داریم .

2- مشبه به : ( طرف دوم) چیزی یا کسی است که مشبه ، به آن مانند می شود.

3-  ادات تشبیه : واژه ای است که نشان دهنده ی پیوند شباهت است ، مانند : چو ، چون ، همچون ، بسان ، مانند ، مثل ، گفتی ، گویی و ....

4- وجه شبه : ویژگی یا ویژگی های مشترک میان مشبه و مشبه به را می گویند . مشبه به ( طرف دوم) باید آن ویژگی را به حد کمال داشته باشد یا به داشتن آن معروف باشد ( علت تشبیه)

مثال : ژاله ها  همچون      الماسی  دانه دانه درخشند .

     مشبه    ادات تشبیه   مشبه به           وجه شبه

2- تمثیل : ( ضرب المثل) در کلام خود یک مَثَل یا جمله ای را که شبیه مَثَل است قرار دهند ضرب المثلها معنایی وسیع تر از معنای ظاهری خود دارند به همین دلیل مردم برای آن که مقصود خود را به کوتاه ترین صورت بیان کنند از آنها کمک می گیرند .

الف ) تو نیکی می کن و در دجه انداز     که ایزد در بیابانت دهد باز

ب) نابرده رنج ، گنج میّسر نمی شود        مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد

ج) مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می ترسد .

3- آدم نمایی ( تشخیص ) هرگاه شاعر یا نویسنده به موجودی بی جان یا گیاه ، عمل انسانی نسبت دهد و با آنها مثل انسان رفتار کند ، آرایه آدم نمایی ، پدید می آید .

مثال : شوق می آمد // دست در گردن حس می انداخت //  فکر بازی می کرد .

در این مثال شاعر به شوق و فکر افعال انسانی « دست در گردن انداختن » و « بازی کردن » را نسبت داده است.

مثال : شب ایستاده است // خیره نگاه  او // برچار چوب پنجره ی من

شاعر ایستادن و نگاه کردن را به شب نسبت می دهد .

مثال : دست در دامن مولا زد در                که علی بگذرد و از مامگذر

مثال : الا ای خاک خوزستان تو آنستی که دیده ستی   سکندرها و قیصرها و لشكرهاي جوشانش

4- سجع : در لغت به معنی آواز کبوتر است اما در اصطلاح ادبی ، به کلمه هایی گفته می شود که در پایان جمله ها می آید و از نظر آهنگ و حروف آخر ( واج های پایانی ) یکسان هستند .

نکته : سجع در نثر وجود دارد .

نکته : نثری که دارای سجع باشد نثر « مسجع » نام دارد .

نکته : آرایه ی سجع در کلامی دیده می شود که حداقل دو جمله باشد .

مثال : الهی از جود تو هر مفلسی را نصیبی است و از کرم تو هر دردمندی را طبیبی است .

کلمات سجع : نصیبی ، طبیبی

دو فصل است در پایان دو جمله همانند ردیف هستند و کلمه های سجع به حساب نمی آیند .

مثال : بازرگانی را دیدم که صدو پنجاه شتر بار داشت و چهل بنده و خدمتکار .

واژه سجع : بار ، خدمتکار

مثال : فلان انبارم به ترکستان است و فلان بضاعت به هندوستان

5- مراعات النظیر : آوردن کلماتی که در یک جمله یا بیت که از جهت زمان ، مکان ، موضوع ، یک عمل ، یک علم و یا یک داستان با یکدیگر ارتباط داشته باشند .

زکف بفکن این تیر و شمشیر کین       بزن جنگ و بیداد را بر زمین

کلمات : تیر ، شمشیر و جنگ آرایه مراعات النظیر دارند و از جهت عملی با هم ارتباط دارند.

مثال : فاخته با « کو و کو » آمد کان یارکو       کردش اشارت به گل بلبل  شیرین نوار

کلمات : فاتحه و بلبل « بلبل و گل» با هم مراعات النظیر هستند .

6- ایهام : هنری است که شاعر ، لغتی را که دو معنی دارد ، در سخن خود آن چنان به کار ببرد که خواننده در نخستین برخورد، در انتخاب معنی مورد نظر تردید کند ، اما با دقت در جمله و توجه به سایر کلمات و وضع جمله به مفهوم مورد نظر گوینده پی ببرد .

مثال : امشب صدای تیشه از بیستون نیامد      گویا به خواب شیرین فرهاد رفته باشد

« خواب شیرین» ایهام دارد : 1- خواب شیرین ( معشوقه فرهاد) 2- خواب لذیذ (مرگ)

مثال : بی مهر رُخت روز  مرا نور نمانده است   و زعمر مرا جز شب دیجور نمانده است .

مهر ایهام دارد     1- عشق و محبت         2- خورشید

مثال : خانه زندان است و تنهایی ضلال         هر که چون سعدی گلستانش نیست

گلستان ایهام دارد : 1- باغ و گلزار           2- کتاب گلستان سعدی

7- جناس : یک سانی و هم سانی دو یا چند واژه (کلمه) است در حرف های (واج های) سازنده با اختلاف در معنی ، دو کلمه ی همجنس ، گاه علاوه بر معنی ، در یک حرف با هم اختلاف دارند.

مثال : خوشا نماز و نیاز کسی که از سردرد   به آب دیده و خون جگر طهارت کرد

دو کلمه ی نماز و نیاز با هم جناس هستند و اختلاف آنها در حرف « اول » است .

دو کلمه درد و کرد با هم جناس هستند و اختلاف آنها در حرف « اول » است .

8- تضاد (طباق) : هرگاه دو کلمه ی متضاد در یک بیت یا عبارت بیاید به آن آرایه ی تضاد می گویند.

مثال : اگر بازجویی خطا از صواب          نیابی یکی هم نشین چون کتاب                                           

کلمه های خطا و صواب متضادند.

مثال : نفس باد صبا مشک فشان خواهد شد    عالم پیر دگر باره جوان خواهد شد

کلمه های پیر و جوان متضادند.

مثال : هنوز نیک و بد زندگی به دفتر عمر       نخوانده ای و به چشم تو راه و چاه یکیست

کلمه های نیک و بد متضادند.

9- اغراق ( مبالغه) : ادعای وجود صفتی در کسی یا چیزی است که به اندازه ای که به دست آوردن آن صفت در آن کس یا چیز بدان حد ، غیر ممکن یا بیش از حد معمول باشد نویسنده و شاعر برای این که تأثیر سخن خود را بیشتر کند واقعیاتی را که درباره ی آن سخن می گوید بسیار بزرگ تر از آن چه هست بیان کند.

نکته : زیبایی اغراق در این است که ، غیر ممکن طوری ادا شود که ممکن به نظر رسد .

مثال : که گفتت برو دست رستم ببند      نبندد مرا دست ، چرخ بلند

در این بیت رستم چنین ادعا می کند که فلک هم نمی تواند دست او را ببندد ، یعنی از نظر قدرت و توانایی برای خود صفتی می آورد که بیش از حد معمول است .

یادآوری : در اغراق صفتی را که عملاً و عادتاً پذیرفتنی نیست ، بیان می کنیم ، مانند .

از بس که ایستادم علف زیر پایم سبز شد . « حال آن که انسان هر چه قدر بایستد زیر پایش علف سبز نمی شود. »

مثال : خروشد و جوشید و برکند خاک زسمشّ زمین شد همه چاک چاک

مثال : شود کوه آهن چو دریای آب        اگر بشنود نام افراسیاب

مثال : دلم گرفته است از این روزها ، دلم تنگ است میان ما و رسیدن هزار فرسنگ است.

10-کنایه : یعنی پوشیده سخن گفتن ، اما در آرایه ی ادبی به عبارت یا جمله ای گفته می شود که دارای دو معنی واقعی و هنری باشد و ما از طریق معنی واقعی به معنی هنری ( غیر ظاهری )          می رسیم :

مثال 1 : دیده فرو بر به گریبان خویش که معنی کنایه ای آن اصلاح کردن خود است

مثال 2 : چو بیند که خاک است بالین من . کنایه از مردن است .

مثال 3 : ببندید یک شب بر او خواب را ، کنایه از گذشتن است .

مثال 4 : در خانه ی فلانی باز است . کنایه از مهمان نواز بودن است .